# WI-IC-001 การตรวจนับแบบหมุนเวียน Cycle Count
[](https://book.nopadol.com/uploads/images/gallery/2022-06/image-1654936995732.png)
การตรวจนับแบบหมุนเวียน (Cycle Count) หมายถึง เครื่องมือที่ใช้ในการควบคุมทางกายภาพ และทางด้านการเงิน กล่าวคือเมื่อได้รับสินค้าจาก Supplier และทำการจัดเก็บในตำแหน่งที่เหมาะสมกับสินค้าชนิดนั้นแล้ว มีการควบคุมการเข้าออก และการตรวจนับว่า มีสินค้าที่อยู่ในความดูแลจำนวนเท่าไร ซึ่งการตรวจสอบนั้นสามารถทำได้อย่างต่อเนื่อง หรืออาจทำได้ตามช่วงเวลา
โดยธุรกิจโดยส่วนใหญ่ในปัจุบันนั้นมักจะมีการควบคุมจำนวนสินค้าคงคลังตามโดยการตรวจนับสินค้าและนำมาเปรียบเทียบกับรายการที่บันทึกทางบัญชี ซึ่งการกระทบยอดกับรายการที่บันทึกทางบัญชี จะทำให้การควบคุมทางการเงินเกี่ยวกับสินค้าคงคลังนั้น ตรงกับการควบคุมทางกายภาพด้วย และเนื่องจากข้อบังคับทางกฏหมายเป็นผลให้ทุกบริษัทต้องทำการตรวจนับและควบคุมสินค้าคงคลังทั้งหมดอย่างน้อยหนึ่งครั้งต่อปี
[](https://book.nopadol.com/uploads/images/gallery/2022-06/image-1654937087129.png) การตรวจนับตามรอบเวลานั้นเป็นเรื่องปกติสำหรับการควบคุมสินค้าคงคลัง ระบบการตรวจนับที่มีประสิทธิผลนั้นส่วนใหญ่จะต้องมีการตรวจนับจำนวนสินค้าคงคลังเป็นบางรายการในทุกวันทำงาน โดยรายการที่จะนับจะถูกกำหนดความถี่ (รอบเวลา) ในการนับไว้ล่วงหน้า
ระบบการตรวจนับตามรอบส่วนใหญ่มักจะกำหนดความถี่ของการนับสินค้าตามมูลค่าของสินค้าซึ่งวิธีที่นิยมใช้นั้นคือ ABC ซึ่งระบบนี้จะทำการจัดประเภทรายการสินค้าออกเป็นกลุ่มๆ ตามมูลค่าของปริมาณทั้งปี (ซึ่งคำนวณได้จากราคาต่อหน่วย \* ปริมาณทั้งปี) ซึ่งโดยปกติแล้วรายการสินค้านั้นจะถูกแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มด้วยกันคือ A B และ C (กระบวนการนี้เรียกว่าวิธีวิเคราะห์ของพาเรโต)
- **“A”** เป็นรายการที่มีมูลค่าสูงสุด แต่เป็นรายการที่มีจำนวนไม่มากคือประมาณ 15-20 % ซึ่งจะมีมูลค่ารวมประมาณ 75-80 % ของมูลค่ารวมทั้งหมด ดังนั้นสินค้าในกลุ่ม A ทั้งหมดจะ[](https://book.nopadol.com/uploads/images/gallery/2022-06/image-1654937398931.png)ถูกตรวจนับในทุกๆ เดือน
- **“B”** เป็นรายการที่มีมูลค่าปานกลาง โดยรายการที่แสดงเหล่านี้จะมีจำนวนปานกลาง โดยคิดเป็น 30-40 % ของรายการรวมทั้งหมดแต่จะมีมูลค่าประมาณ 15% จากมูลค่ารวมทั้งหมดของสินค้าคงคลัง และโดยทั่วไปรายการที่แสดงในกลุ่ม B นั้นจะถูกตรวจนับในทุกๆ 3 เดือน
- **“C”** สินค้าที่อยู่ในกลุ่มนี้จะมีจำนวนมาก แต่จะมีมูลค่าน้อยมากเมื่อเทียบกับมูลค่ารวมทั้งหมดของสินค้าคงคลังจึงแทบจะเป็นกลุ่มสินค้าที่ไม่ค่อยมีความสำคัญ โดยมูลค่ารวมมีค่าประมาณ 5-10 % ดังนั้นรายการในกลุ่ม C ทั้งหมดจะถูกนับปีละครั้ง ซึ่งโดยทั่วไปแล้วการนับในกรณีนี้มักจะนิยมใช้การประมาณการด้วย
## **วัตถุประสงค์**
- พื้นที่จัดเก็บสินค้ามีการจัดเรียงอย่างเป็นระเบียบสามารถค้นหาสินค้าได้อย่างรวดเร็ว
- พนักงานมีความรับผิดชอบในพื้้นที่ ที่ได้รับมอบหมาย
- ยอด Stock ทางกายภาพ(สินค้าในพื้นที่จริง) ตรงกับระบบสินค้าทางบัญชี เพิ่มความรวดเร็วในการให้บริการและการออกงบการเงิน
- ลดการสูญเสีย ทั้งสินค้าสูญหาย และการเสียโอกาสในการขายสินค้าค้นหาไม่พบ
- สินค้าทุกชิ้นต้องถูกนับภายใน 90 วัน
## **ผู้รับผิดชอบ**
[](https://book.nopadol.com/uploads/images/gallery/2022-06/image-1654937290959.png)
**Sale Operation**
- Store Manager กำหนดหน้าที่รับผิดชอบตามพื้นที่ และผลักดันการทำ Cycle count ให้เกิดประสิทธิผล
- Sale Division กำหนดและผลักดันการตรวจนับให้ครอบคลุมทุกพื้นที่ และเป็นไปตามแผนงาน
- Section Manager รับแผนการทำ Cycle count และทำการเตรียมพื้นที่ ทำความสะอาด จัดเรียงสินค้าให้ง่ายต่อการตรวจนับและเป็นหมวดหมู่
- Store Staff เตรียมพื้นที่ก่อนการนับ , ตรวจนับสินค้าที่รับผิดชอบ
**Support Division**
- ตรวจความพร้อมของพื้นที่ตรวจนับ อนุญาติให้ตรวจนับก็ต่อเมื่อพื้นที่มีความพร้อม ได้มาตรฐาน
- สนับสนุนป้ายและอุปกรณ์การตรวจนับ เช่น ป้าย Location Code, Next Locotion, Slot-tag และ
อุปกรณ์อื่นๆ ที่อำนวยความสะดวกในการตรวจนับ
- สรุปและติดตามรายงานผลการตรวจนับสต๊อก
- รายงานผลการตรวจนับสต๊อกสินค้าให้กับ IC
- เมื่อพบผลต่างจากการตรวจนับในแต่ละวันโอนผลต่างการตรวจนับ ไปคลัง (ISP) เพื่อรอพิสูจน์ (ภายใน 12.00 วันถัดไป)
**บัญชี และสินค้าคงคลัง**
- ICC ติดตามแผนการทำ Cycle count และสุ่มตรวจสอบความถูกต้องให้ตรงตามแผน
- ACM สรุปปัญหาจากการทำ Cyecle count เพื่อปรับปรุงแก้ไขระบบการควบคุมการทำงาน
[นโยบายการตรวจนับและตรวจสอบสต๊อก](https://docs.google.com/document/d/1jgz6U0WjuI40QvJv2dLgFpRuHJELg0KhuDEzQ-qWvzo/edit?usp=sharing)
**ระบบงาน IT/OD**
- OD จัดทำและปรับปรุงมาตรฐานการทำงา Cycle count ให้มีประสิทธิภาพ และทำเอกสารเป็นแนวทางในการ
- ถ่ายทอดขั้นตอนการทำงานกับพนักงานต่อไป
- IT จัดเตรียม เครื่องมือ และโปรแกรมใช้ในงาน Cycle count ให้สอดคล้องกับขั้นตอนอย่างมีประสิทธิภาพ
**จัดซื้อและบริหารสินค้า**
- MC ตรวจสอบการนับสินค้า และระบุตัวตนสินค้า ให้สามารถทำการตร## **Cycle count Flow**
[](https://book.nopadol.com/uploads/images/gallery/2022-06/image-1654570365020.png)
### **รายละเอียดขั้นตอนการทำ Cycle Count**
### **1. กำหนดแผนการทำ Cycle count**
- Store manager / Division ระบุพื้นที่ความรับผิดชอบให้กับพนักงาน
- Division / Section manager กำหนดแผนการนับโดยแบ่งเป็นทีมรับผิดชอบแต่ละพื้นที่
### **2. การเตรียมพื้นที่ ก่อนการนับ**
- การจัดเรียงสินค้า
- ป้ายสินค้าล้นจากที่เก็บ กรณีสินค้ามีการจัดเก็บหลายที่เก็บ
- การจัดเรียงสินค้าให้ง่ายต่อการนับ
- การจัดเรียงสินค้าให้เป็นหมวดหมู่
- ติดป้ายบ่งชี้/บาร์โค๊ต
- ทำความสะอาดพื้นที่การตรวจนับ
- บันทึกชั้นเก็บสินค้า
- ใช้อุปกรณ์ Hand held เข้าระบบ “AddItem” และทำการบันทึกสินค้าและรหัสชั้นเก็บ เพื่อให้ทราบถึงที่เก็บสินค้าว่าอยู่ในรหัสชั้นเก็บใดบ้าง (ใช้ในการหาสินค้าเมื่อมีคำสั่งหยิบสินค้าจากใบสั่งขาย)
- ติด Slot tag และ ป้าย Next Location ก่อนการตรวจนับ ให้ครบทุกรายการในพื้นที่
- หากสินค้าเป็นสินค้าขายแบบเซท เช่น เครื่องครัว เป็นต้น ให้รวมสินค้าเป็นเซ็ทไว้ให้ครบชุด และมีป้ายกำกับให้เรียบร้อยเพื่อสะดวกในการตรวจนับ
- เมื่อเตรียมพื้นที่ในการตรวจนับเรียบร้อยให้แจ้งหน่วยงาน Support เข้าไปตรวจสอบและให้สัญญาณว่าสามารถนับสต๊อกได้ถึงสามารถทำการตรวจนับได้
### **3. การตรวจนับ Stock สินค้า**
- สามารถตรวจนับได้เมื่อพื้นที่ตรวจนับมีความพร้อมตามมาตรฐานการเตรียมพื้นที่ ตรวจสอบและอนุญาติให้นับได้โดย Support Division
- การนับสินค้าจะต้องนับและ เขียนยอดที่ตรวจนับได้ตามหน่วยนับหลักของสินค้า
- ลงลายมือชื่อและวันที่ตรวจนับ ลงใน Form Slottag ทุกรายการ
- ตรวจนับสินค้าทุกรายการในพื้นที่
- การบันทึกยอดผ่านระบบ
- ใช้ระบบ Hand held บันทึกยอดการนับสินค้า ตามใบ Slottag และทำเครื่องหมาย / ใน Slottag
- บันทึกรายการเพื่อสร้างใบบันทึกยอดตรวจนับเข้าสู่ระบบ BC Account (“IH”)
- การพิมพ์ยอดสินค้าที่ตรวจนับ (ภายในวันนับ Stock )
- เมื่อบันทึกตรวจนับสินค้าครบทุกรายการในพื้นที่
- Division ทำการ Group ใบตรวจนับจาก Hand held เพื่อสรุปและรวบรวมยอดเป็นใบนับประจำวัน
- พิมพ์เอกสารสรุปยอดตรวจนับประจำวัน พร้อม เจ้าของพื้นที่เซ็นยอมรับยอดตรวจนับ ณ วันที่ตรวจนับให้เสร็จภายในวันตรวจนับ
- โอนผลต่างการตรวจนับ ไปคลัง รอพิสูจน์ (ISP) (ภายใน 12.00 วันถัดไป)
- กรณี ยอดผลต่างที่ไม่สามารถยอมรับการโอน ISP ให้ระบุจำนวนเป็น -1 (ไม่นับยอด ต้องตรวจสอบการนับใหม่)
- มีระยะเวลาในการรีเช็คผลการตรวจนับ 3 วัน และ Confirm ยอดนับพร้อมทำใบโอนไป ISP และ IC ตรวจสอบภายใน 7 วัน
- หลังจาก Confirm ยอดนับ ระบบจะทำการ สร้างข้อมูล โอนยอดสินค้าหายจาก AVL ->ISP
- หลังจาก Confirm ยอดนับ ระบบจะทำการสร้างข้อมูลโอนยอดสินค้าเกินจากบัญชี จาก ISP -> AVL
- นำใบสรุปตรวจนับประจำวันมาวิเคราะห์หาผลต่างที่ยอมรับได้
- การจัดการสินค้าที่ไม่ระบุ Location และไม่ถูกตรวจนับ
- ตรวจสอบการระบุ Location จากรายงานการรับสินค้าประจำวัน( GR110) ต้องระบุ Location 100% หากไม่ระบุ Location แจ้ง Section ทำการบันทึกให้แล้วเสร็จ
- ออกรายการสินค้าไม่ถูกนับ และนำส่ง Section ทำการตรวจนับผ่านระบบ Hand Held
- รายงานสินค้าที่ไม่ถูกตรวจนับ จะต้องเป็นรายงานสินค้าที่ไม่นับรวมสินค้าที่มีการรับเข้ามาใหม่ (แผนกคอมฯ แจ้ง ปรับรายงานโดยรายงานสินค้าที่ไม่ได้ตรวจนับจะอ้างอิงการสั่งซื้อสินค้า LOT แรกเท่านั้น)
### **ตัวอย่างแบบฟอร์มต่างๆ ในการ Cycle count**
- Form วางแผนตรวจนับ
- Form ติดป้ายชั้นเก็บ
- Form ติดป้ายสินค้า
- Form Slot tag และป้าย Form Next Location
- ใบสรุปใบตรวจนับประจำวัน
### **การใช้งาน Hand Held ระบบงาน Cycle count**
- การเข้าระบบ
- Add Item (บันทึกชั้นเก็บสินค้า)
- Stock Count (บันทึกยอดตรวจนับ)
### **การใช้งาน Mobile Apps ระบบงาน Cycle Count**
- การเข้าระบบ Mobile Apps
- การพิมพ์ป้ายชั้นเก็บ
- การพิมพ์ป้ายกำกับสินค้า
- การสร้างเอกสารสรุปยอดตรวจนับประจำวัน
- การรับรองผลต่างเพื่อโอนรายการ ISP
[](https://book.nopadol.com/uploads/images/gallery/2022-07/image-1658138585634.png)