# WI-SA-022 การตรวจสอบและป้องกันมิจฉาชีพ (Anti-Fraud SOP)

### 🎯 วัตถุประสงค์

เพื่อกำหนดแนวทางและมาตรฐานในการป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดจากการหลอกลวง การแอบอ้าง หรือการทุจริตในรูปแบบต่าง ๆ และเพื่อให้พนักงานทุกระดับปฏิบัติงานเป็นไปในแนวทางเดียวกันอย่างรัดกุมและปลอดภัย

## 👥 ขอบเขตการใช้งาน

ขั้นตอนปฏิบัติงานนี้ใช้กับพนักงานทุกตำแหน่งที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการขายและส่งมอบสินค้า ได้แก่ :

- ฝ่ายขาย
- แคชเชียร์
- คลังสินค้า
- จัดส่ง
- พนักงานหน้าร้าน
- ผู้จัดการสาขา

## ⚠️ หลักการสำคัญ (Golden Rules)

เพื่อป้องกันความเสี่ยงด้านการทุจริต พนักงานทุกคนต้องยึดถือหลักปฏิบัติดังต่อไปนี้อย่างเคร่งครัด

🚫 ห้ามส่งมอบสินค้า ก่อนดำเนินการตรวจสอบครบถ้วนทุกขั้นตอน  
🚫 ห้ามเชื่อถือคำกล่าวอ้างโดยปราศจากหลักฐานยืนยัน  
🚫 ห้ามข้ามขั้นตอนการตรวจสอบ ไม่ว่ากรณีใด ๆ แม้เป็นลูกค้าประจำ  
✅ หากพบข้อสงสัย ให้ระงับการดำเนินการทันที และแจ้งหัวหน้า

# 🧾 ประเภทมิจฉาชีพที่พบบ่อย

## 1️⃣ แอบอ้างเป็นลูกค้า / ผู้รับเหมา / ราชการ

**ลักษณะพฤติกรรมที่พบ**

- ใช้ชื่อบริษัทจริง / หน่วยงานราชการ ในการแอบอ้าง
- แจ้งว่าได้โอนเงินแล้ว พร้อมส่งหลักฐานการโอน (ปลอม)
- ขอรับสินค้าด่วนผิดปกติ
- ส่งบุคคลอื่นมารับสินค้าแทน
- ต่อรองเรื่องราคาและยื่นเสนอผลประโยชน์ที่พนักงานจะได้รับ

**แนวทางป้องกัน**

✅ ข้อสังเกตุจากพฤติกรรมการสั่งซื้อกรณีมีบุคคลแอบอ้างว่าเป็นเจ้าหน้าที่หน่วยงานราชการติดต่อขอซื้อสินค้ากับทางร้านว่าเป็นเจ้าหน้าที่หน่วยงานราชการโดยมีเงื่อนไขหรือข้อกำหนดการชำระเงินเป็นการเบิกจ่ายงบประมาณจัดซื้อ จัดจ้าง ขอให้พนักงานแจ้งให้กับทางผู้จัดการรับทราบหรือส่งเรื่องมาทางฝ่ายสินเชื่อเพื่อตรวจสอบกับทางหน่วยงานราชการโดยตรง   
✅ โทรยืนยันกับผู้สั่งซื้อโดยแจ้งเงื่อนไขว่าทางบริษัทฯ จำเป็นจะต้องมีการตรวจสอบอย่างเป็นระบบหากทำการตรวจสอบเรียบร้อยจะติดต่อกลับ  
✅ ส่งมอบสินค้าเฉพาะผู้ที่มีเอกสารยืนยันตัวตนถูกต้อง  
✅ หากมีการได้รับสลิปโอนเงินให้ตรวจสอบกับทางแผนกการเงินบริษัทฯ เพื่อให้แน่ใจว่ามีการโอนเงินเข้ามายังบัญชีบริษัทฯ อย่างถูกต้อง

## 💳 2️⃣ สลิปโอนเงินปลอม

**สัญญาณเตือน**

- แสดงเพียงภาพสลิปโอนเงิน
- ชื่อบัญชีผู้รับไม่ตรง
- จำนวนเงินไม่ถูกต้อง
- ไม่มียอดเงินเข้าบัญชีจริง

**แนวทางป้องกัน**

✅ ตรวจสอบยอดเงินจาก Mobile Banking ของบริษัทโดยตรง  
❌ ห้ามพิจารณาจากภาพสลิปเพียงอย่างเดียว

## 👔 3️⃣ แอบอ้างเป็นพนักงานบริษัท

**ลักษณะพฤติกรรมที่พบ**

- โทรมาสั่งสินค้า
- ขอข้อมูลลูกค้า
- ขอเบอร์โทรหรือติดต่อกับพนักงานเป็นการส่วนตัว
- ขอเปลี่ยนแปลงรายการ
- แอบอ้างชื่อผู้บริหาร

**แนวทางป้องกัน**

✅ ตรวจสอบและยืนยันตัวตนผ่านช่องทางการติดต่อที่ปรากฏในระบบบริษัทเท่านั้น  
✅ โทรกลับไปยังหมายเลขโทรศัพท์ทางการของบริษัท

## 📦 4️⃣ เปลี่ยนสถานที่ส่งสินค้า

**ลักษณะพฤติกรรมที่พบ**

- แจ้งเปลี่ยนที่อยู่จัดส่งอย่างเร่งด่วน
- อ้างว่าหน้างานมีการเปลี่ยนแปลง
- ไม่ต้องการเอกสาร

**แนวทางป้องกัน**

✅ ต้องมีเอกสารยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษร  
✅ ต้องได้รับการอนุมัติจากผู้จัดการเท่านั้น

## 👥 5️⃣ มิจฉาชีพเป็นกลุ่ม

**ลักษณะพฤติกรรมที่พบ**

- เข้ามาหลายคนพร้อมกัน
- สร้างสถานการณ์เร่งรีบ ทำให้พนักงานสับสน
- พยายามเบี่ยงเบนความสนใจของพนักงาน

**แนวทางป้องกัน**

✅ ให้พนักงานแต่ละตำแหน่งปฏิบัติงานตามหน้าที่อย่างเคร่งครัด  
✅ ห้ามส่งมอบสินค้าโดยไม่มีเอกสารครบถ้วน

# 🔍 ขั้นตอนการตรวจสอบก่อนส่งสินค้า

## 🪜 Flow ปฏิบัติงาน

[![image.png](https://km.nopadol.com/uploads/images/gallery/2026-02/scaled-1680-/U0ZGuRYJb5pexXRr-image.png)](https://km.nopadol.com/uploads/images/gallery/2026-02/U0ZGuRYJb5pexXRr-image.png)

<div class="contain-inline-size rounded-2xl corner-superellipse/1.1 relative bg-token-sidebar-surface-primary" id="bkmrk--1"><div class="sticky top-[calc(var(--sticky-padding-top)+9*var(--spacing))]"><div class="absolute end-0 bottom-0 flex h-9 items-center pe-2">  
</div></div><div class="overflow-y-auto p-4" dir="ltr">``</div></div># 📋 Checklist ก่อนส่งสินค้า

**พนักงานต้องดำเนินการตรวจสอบตามลำดับขั้นตอนที่กำหนด และต้องผ่านรายการตรวจสอบ (Checklist) ครบทุกข้อก่อนส่งสินค้า**

☐ มีใบสั่งซื้อ / ใบขายถูกต้อง  
☐ ตรวจสอบพบยอดเงินเข้าบัญชีบริษัทเรียบร้อย  
☐ ชื่อลูกค้าตรงกับข้อมูลในระบบ  
☐ ผู้รับสินค้ามีเอกสารยืนยันตัวตน  
☐ ที่อยู่จัดส่งถูกต้องครบถ้วน  
☐ ได้รับการอนุมัติจากผู้มีอำนาจ (ถ้าจำเป็น)

# 🚨 สัญญาณต้องสงสัย (Red Flags)

**หากพบพฤติกรรมดังต่อไปนี้ ให้ระงับการดำเนินการทันที**

- รีบเร่งผิดปกติ
- ปฏิเสธการแสดงเอกสาร
- ขอข้ามขั้นตอน
- อ้างบุคคลระดับผู้บริหารเพื่อกดดัน
- ให้ข้อมูลไม่สอดคล้องกัน
- เปลี่ยนแปลงข้อมูลบ่อยครั้ง

# 🧠 แนวทางปฏิบัติเมื่อพบเหตุผิดปกติ

## ❗ DO

✅ ระงับรายการทันที  
✅ แจ้งหัวหน้างาน  
✅ บันทึกรายละเอียดเหตุการณ์  
✅ เก็บหลักฐานที่เกี่ยวข้อง

## ❌ DON'T

❌ ห้ามโต้เถียงหรือเผชิญหน้า  
❌ ห้ามส่งมอบสินค้า  
❌ ห้ามรับเงินนอกระบบบริษัท

# 👮 กรณีมีความเสี่ยงสูง

**ให้ดำเนินการ:**

- แจ้งผู้จัดการสาขา
- แจ้งฝ่ายความปลอดภัย
- บันทึกภาพจากระบบ CCTV
- หลีกเลี่ยงการเผชิญหน้าโดยตรง

# ⭐ สิทธิของพนักงาน

**พนักงานมีสิทธิ:**

✔ ปฏิเสธการให้บริการ หากเห็นว่าไม่ปลอดภัย  
✔ ขอเอกสารเพิ่มเติมเพื่อประกอบการตรวจสอบ  
✔ แจ้งหัวหน้าโดยไม่ถูกตำหนิ

# 💬 ข้อความสื่อสารที่ใช้กับลูกค้า (สุภาพ)

> “เพื่อความปลอดภัยของลูกค้าและบริษัท  
> ขออนุญาตตรวจสอบข้อมูลก่อนนะคะ/ครับ”

# 💬 ประโยคมาตรฐานที่พนักงานใช้ได้

👉 “เพื่อความปลอดภัย ขออนุญาตตรวจสอบก่อนนะคะ/ครับ”  
👉 “บริษัทมีขั้นตอนมาตรฐาน ต้องตรวจสอบทุกครั้งค่ะ/ครับ”  
👉 “ขอให้เงินเข้าระบบก่อน จึงสามารถส่งสินค้าได้ค่ะ/ครับ”

# 🏆 หลักสำคัญที่สุด (เน้นให้พนักงานจำ)

## 🔒 “เชื่อระบบ — ไม่เชื่อคำพูด”

แม้เป็นลูกค้าประจำ  
ต้องตรวจทุกครั้ง

#### <span style="color: rgb(224, 62, 45);">**ตัวอย่างกรณีลูกค้าแอบอ้างหน่วยงานราชการในการสั่งซื้อสินค้าและเอกสารปลอม**</span>  


[![image.png](https://km.nopadol.com/uploads/images/gallery/2026-02/scaled-1680-/K6YlD5V8r6Sxb2MS-image.png)](https://km.nopadol.com/uploads/images/gallery/2026-02/K6YlD5V8r6Sxb2MS-image.png)

[![image.png](https://km.nopadol.com/uploads/images/gallery/2026-02/scaled-1680-/0laAfHIloo6uWIAi-image.png)](https://km.nopadol.com/uploads/images/gallery/2026-02/0laAfHIloo6uWIAi-image.png)

[![image.png](https://km.nopadol.com/uploads/images/gallery/2026-02/scaled-1680-/29rqLWBWJQJhOfoc-image.png)](https://km.nopadol.com/uploads/images/gallery/2026-02/29rqLWBWJQJhOfoc-image.png)

[![image.png](https://km.nopadol.com/uploads/images/gallery/2026-02/scaled-1680-/bX2zfCkIlmfjdNUQ-image.png)](https://km.nopadol.com/uploads/images/gallery/2026-02/bX2zfCkIlmfjdNUQ-image.png)

[![image.png](https://km.nopadol.com/uploads/images/gallery/2026-02/scaled-1680-/ESK44r2DvSuiqp3I-image.png)](https://km.nopadol.com/uploads/images/gallery/2026-02/ESK44r2DvSuiqp3I-image.png)

[![image.png](https://km.nopadol.com/uploads/images/gallery/2026-02/scaled-1680-/bOAsTxZ3z4DOm0e4-image.png)](https://km.nopadol.com/uploads/images/gallery/2026-02/bOAsTxZ3z4DOm0e4-image.png)

[![image.png](https://km.nopadol.com/uploads/images/gallery/2026-02/scaled-1680-/11w8GTwwawKrCPT4-image.png)](https://km.nopadol.com/uploads/images/gallery/2026-02/11w8GTwwawKrCPT4-image.png)

[![image.png](https://km.nopadol.com/uploads/images/gallery/2026-02/scaled-1680-/SbMucVfkBDI7anKx-image.png)](https://km.nopadol.com/uploads/images/gallery/2026-02/SbMucVfkBDI7anKx-image.png)

[![image.png](https://km.nopadol.com/uploads/images/gallery/2026-02/scaled-1680-/2YOJpzs9V9UZ6xGV-image.png)](https://km.nopadol.com/uploads/images/gallery/2026-02/2YOJpzs9V9UZ6xGV-image.png)

[![image.png](https://km.nopadol.com/uploads/images/gallery/2026-02/scaled-1680-/cGxir0TU6dVNyVBG-image.png)](https://km.nopadol.com/uploads/images/gallery/2026-02/cGxir0TU6dVNyVBG-image.png)