WI-GR-001 การเบิก–ใช้งาน–ทำความสะอาด–คืนเครื่องขัดพื้น
1. วัตถุประสงค์
เพื่อกำหนดมาตรฐานในการเบิก ใช้งาน ทำความสะอาด ตรวจสอบ และคืนเครื่องขัดพื้นให้เป็นแนวทางเดียวกันทุกหน่วยงาน เพื่อ
- ป้องกันเครื่องจักรและอุปกรณ์สูญหายหรือไม่ครบถ้วน
- ป้องกันความเสียหายจากการใช้งานผิดวิธี
- ป้องกันการถอดอุปกรณ์แล้วไม่ประกอบกลับ
- ให้สามารถตรวจสอบผู้ใช้งานและประวัติการใช้งานย้อนหลังได้
- ลดค่าใช้จ่ายในการซ่อมบำรุง
- ยืดอายุการใช้งานของเครื่อง
- ทำให้เครื่องพร้อมใช้งานสำหรับผู้ใช้งานรายถัดไป
2. ขอบเขต
คู่มือนี้ใช้กับพนักงานทุกหน่วยงานที่มีการเบิกหรือใช้งานเครื่องขัดพื้นของบริษัท ได้แก่
- พนักงานคลังสินค้า
- พนักงานหน้าร้าน
- พ่อบ้าน / แม่บ้าน
- พนักงานอาคารสถานที่
- พนักงานหรือหน่วยงานอื่นที่ได้รับอนุญาต
พนักงานที่ไม่ได้รับการอบรมหรือไม่ได้รับอนุญาต ห้ามใช้งานเครื่อง
3. ผู้รับผิดชอบ
3.1 ผู้รับผิดชอบเครื่อง (Asset Owner)
มีหน้าที่
- ดูแลเครื่องและอุปกรณ์ประจำเครื่อง
- ควบคุมการเบิก–คืน
- ตรวจสอบสภาพก่อนส่งมอบ
- ตรวจรับหลังการใช้งาน
- ตรวจสอบความครบถ้วนของอุปกรณ์
- จัดเก็บประวัติการใช้งาน
- แจ้งซ่อมเมื่อพบความผิดปกติ
- ห้ามส่งมอบเครื่องหากพบว่าเครื่องไม่พร้อมใช้งาน
3.2 ผู้เบิก / ผู้ใช้งาน
มีหน้าที่
- ตรวจสอบเครื่องก่อนใช้งาน
- ใช้งานตามคู่มือ
- ดูแลเครื่องระหว่างใช้งาน
- ทำความสะอาดหลังใช้งาน
- ประกอบอุปกรณ์กลับให้ครบ
- คืนเครื่องตามเวลาที่กำหนด
- แจ้งทันทีเมื่อพบความผิดปกติหรือความเสียหาย
3.3 หัวหน้างาน
มีหน้าที่
- กำกับดูแลให้พนักงานปฏิบัติตามมาตรฐาน
- อนุมัติการใช้งานตามความเหมาะสม
- ตรวจสอบเมื่อเกิดความเสียหาย
- พิจารณาดำเนินการ PAR / CAR เมื่อพบปัญหาเกิดซ้ำ
4. หลักการสำคัญ
“ผู้ยืมเป็นผู้รับผิดชอบเครื่องตั้งแต่รับมอบจนถึงผู้ดูแลเครื่องตรวจรับคืนเรียบร้อย”
การนำเครื่องกลับมาจอด ณ จุดเก็บ ยังไม่ถือว่าเป็นการคืนเครื่องสมบูรณ์ จนกว่าจะผ่านการตรวจรับ
5. ขั้นตอนการเบิกเครื่อง
รายละเอียด
ขั้นตอนที่ 1 แจ้งขอใช้งาน
ผู้ต้องการใช้งานแจ้งผู้รับผิดชอบเครื่อง พร้อมระบุ
- ชื่อผู้ใช้งาน
- หน่วยงาน
- พื้นที่ใช้งาน
- วัตถุประสงค์
- เวลาเบิก
- เวลาคืนโดยประมาณ
Link แบบฟอร์มการเบิก-ใช้ ประจำวัน
ขั้นตอนที่ 2 ลงทะเบียนเบิก
บันทึกข้อมูลลงใน แบบฟอร์มเบิก–คืนเครื่องขัดพื้นประจำวัน
ห้ามนำเครื่องออกไปใช้งานโดยไม่มีการลงชื่อเบิก
ขั้นตอนที่ 3 ตรวจสภาพก่อนส่งมอบ
ผู้ใช้งานและผู้ส่งมอบตรวจร่วมกัน ได้แก่
- สภาพตัวเครื่อง
- แปรง / Pad
- ชุดยางรีดน้ำ
- สายดูด / ท่อ
- ถังน้ำสะอาด
- ถังน้ำเสีย
- ฝาปิด / ตัวล็อก
- ล้อ
- แบตเตอรี่
- สายชาร์จ
- ปุ่มควบคุม
- อุปกรณ์ประกอบทั้งหมด
หากพบความผิดปกติก่อนใช้งาน ต้องบันทึกไว้ในแบบฟอร์มทันที
6. ขั้นตอนก่อนใช้งาน
ก่อนเปิดเครื่อง ผู้ใช้งานต้องตรวจสอบ Checklist ดังต่อไปนี้
-
เครื่องไม่มีความเสียหายภายนอก
-
อุปกรณ์ครบตามรายการ
-
แปรง / Pad ติดตั้งถูกต้อง
-
ยางรีดน้ำติดตั้งถูกตำแหน่ง
-
สายดูดและท่อประกอบครบ
-
ถังน้ำและฝาปิดอยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน
-
แบตเตอรี่มีไฟเพียงพอ
-
ล้อไม่มีสิ่งพันติด
-
ไม่มีน้ำรั่ว
-
ไม่มีเสียงหรืออาการผิดปกติ
หากพบความผิดปกติ ห้ามใช้งานต่อ และแจ้งผู้รับผิดชอบทันที
7. ขั้นตอนระหว่างใช้งาน
ผู้ใช้งานต้องปฏิบัติดังนี้
- ใช้งานเฉพาะพื้นที่ที่ได้รับอนุญาต
- ใช้ความเร็วให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่
- หลีกเลี่ยงการชนสินค้า ชั้นวาง เสา และทรัพย์สิน
- ห้ามวิ่งผ่านเศษวัสดุขนาดใหญ่
- ระวังสายไฟ เศษเชือก พลาสติก หรือวัสดุที่อาจพันแปรง
- ไม่ปล่อยเครื่องทำงานโดยไม่มีผู้ควบคุม
- ไม่ดัดแปลงอุปกรณ์ของเครื่อง
- ไม่ถอดชิ้นส่วนระหว่างใช้งานโดยไม่จำเป็น
- หากเครื่องมีเสียง กลิ่น หรือการทำงานผิดปกติ ให้หยุดเครื่องทันที
- แจ้งผู้รับผิดชอบเมื่อเกิดเหตุผิดปกติ
8. ขั้นตอนหลังใช้งาน
หลังใช้งาน ผู้ใช้งานต้องดำเนินการทันที
8.1 ปิดเครื่อง
- ปิดระบบการทำงานทั้งหมด
- ปิดสวิตช์หลัก
- ถอดกุญแจ หากเครื่องมีกุญแจ
- จอดในพื้นที่ปลอดภัยก่อนทำความสะอาด
8.2 เทน้ำและสิ่งสกปรก
- เทน้ำเสียออกจากถัง
- ล้างถังน้ำเสีย
- ตรวจถังน้ำสะอาด
- ทำความสะอาดเศษฝุ่นและสิ่งสกปรก
9. ขั้นตอนการทำความสะอาด
ผู้ใช้งานสามารถถอดเฉพาะอุปกรณ์ที่กำหนดไว้ในคู่มือหรือภาพมาตรฐานเท่านั้น
ตัวอย่างอุปกรณ์ที่อาจต้องถอดล้าง ได้แก่
- แปรงขัด
- Pad
- ยางรีดน้ำ
- สายดูดน้ำ
- ตัวกรอง
- ฝาปิด
- ถาดรองหรืออุปกรณ์ประกอบ
หลังทำความสะอาดต้อง
- ล้างอุปกรณ์ให้สะอาด
- ตรวจสอบว่าไม่มีสิ่งสกปรกติดค้าง
- เช็ดหรือผึ่งให้เหมาะสม
- ตรวจสภาพอุปกรณ์
- ประกอบกลับตามตำแหน่งเดิม
- ตรวจเทียบกับภาพมาตรฐานประจำเครื่อง
10. กฎสำคัญในการถอดอุปกรณ์
ถอดแล้วต้องใส่กลับ
ห้ามนำอุปกรณ์ที่ถอดออกไปวางแยกไว้โดยไม่มีการควบคุม
เมื่อถอดอุปกรณ์เพื่อทำความสะอาด
ถอด → ล้าง → ตรวจ → ประกอบ → เทียบภาพ → ตรวจรับ
หากไม่ทราบวิธีประกอบกลับ ห้ามฝืนประกอบ ให้แจ้งผู้รับผิดชอบเครื่องทันที
11. การตรวจสอบหลังทำความสะอาด
ก่อนคืนเครื่อง ผู้ใช้งานต้องตรวจว่า
-
แปรง / Pad ครบ
-
ยางรีดน้ำครบ
-
สายดูดครบ
-
ท่อครบ
-
ตัวกรองครบ
-
ฝาปิดครบ
-
ตัวล็อกครบ
-
อุปกรณ์เสริมครบ
-
ไม่มีอุปกรณ์วางตกค้างในพื้นที่ล้าง
-
ไม่มีน้ำค้างผิดตำแหน่ง
-
เครื่องสะอาด
-
เครื่องประกอบกลับเหมือนภาพมาตรฐาน
12. ขั้นตอนการคืนเครื่อง
ผู้ใช้งานนำเครื่องกลับมายังจุดจัดเก็บที่กำหนด
ผู้รับผิดชอบเครื่องต้องตรวจรับร่วมกับผู้คืน
Link Chicklist การตรวจเช็คหลังทำความสะอาด
ตรวจ 4 จุดหลัก
1. ความสะอาด
เครื่องต้องอยู่ในสภาพสะอาด
2. ความครบถ้วน
อุปกรณ์ทุกชิ้นต้องครบ
3. ความถูกต้อง
อุปกรณ์ต้องประกอบกลับถูกตำแหน่ง
4. ความพร้อมใช้งาน
เครื่องต้องพร้อมให้ผู้ใช้งานรายถัดไป
เมื่อผ่านการตรวจ ผู้คืนและผู้ตรวจรับลงชื่อในแบบฟอร์ม
13. การชาร์จและจัดเก็บ
หลังคืนเครื่อง
- นำเครื่องเข้าจุดจอดที่กำหนด
- จัดสายและอุปกรณ์ให้เรียบร้อย
- ชาร์จแบตเตอรี่ตามคู่มือผู้ผลิต
- ไม่วางสิ่งของทับบนตัวเครื่อง
- ห้ามเก็บอุปกรณ์แยกคนละพื้นที่กับเครื่อง
- พื้นที่จัดเก็บต้องแห้งและปลอดภัย
14. กรณีพบอุปกรณ์ไม่ครบ
หากผู้ตรวจรับพบอุปกรณ์ไม่ครบ
- ยังไม่ลงชื่อรับคืน
- แจ้งผู้ใช้งานทันที
- ตรวจพื้นที่ที่นำเครื่องไปใช้งาน
- ตรวจพื้นที่ทำความสะอาด
- ตรวจสอบว่ามีการถอดอุปกรณ์ไว้หรือไม่
- แจ้งหัวหน้างานหากหาไม่พบ
- บันทึกเหตุการณ์ไว้ในแบบฟอร์ม
ห้ามสรุปว่า “อุปกรณ์สูญหาย” จนกว่าจะตรวจสอบข้อเท็จจริงครบถ้วน
15. กรณีพบเครื่องชำรุดหรือผิดปกติ
ให้ปฏิบัติดังนี้
หยุดใช้ → แยกเครื่อง → ติดป้าย → แจ้งหัวหน้า → แจ้งซ่อม
ห้ามใช้งานต่อหากพบ
- เครื่องมีเสียงผิดปกติ
- มีกลิ่นไหม้
- น้ำรั่ว
- ระบบดูดน้ำไม่ทำงาน
- แปรงหมุนผิดปกติ
- ระบบไฟผิดปกติ
- สายไฟหรือสายชาร์จเสียหาย
- ชิ้นส่วนแตก / หัก / หลุด
ติดป้าย
“เครื่องชำรุด / ห้ามใช้งาน”
จนกว่าจะได้รับการตรวจสอบ
16. ข้อห้าม
- ห้ามนำเครื่องไปใช้โดยไม่ลงทะเบียน
- ห้ามให้บุคคลอื่นรับช่วงใช้งานต่อโดยไม่แจ้งผู้ควบคุม
- ห้ามถอดชิ้นส่วนที่ไม่ได้กำหนดให้ผู้ใช้งานถอด
- ห้ามนำอุปกรณ์ของเครื่องไปใช้งานอย่างอื่น
- ห้ามคืนเครื่องโดยไม่ทำความสะอาด
- ห้ามคืนเครื่องโดยไม่ประกอบอุปกรณ์กลับ
- ห้ามนำเครื่องที่ผิดปกติไปใช้งานต่อ
- ห้ามซ่อม ดัดแปลง หรือแกะระบบเครื่องเองหากไม่ได้รับอนุญาต
17. เอกสารที่เกี่ยวข้อง
- แบบฟอร์มเบิก–คืนเครื่องขัดพื้นประจำวัน
- Checklist ตรวจเช็กก่อนใช้งาน
- Checklist การทำความสะอาดหลังใช้งาน
- Checklist ตรวจรับหลังคืน
- ประวัติการซ่อมบำรุง
- ภาพมาตรฐานเครื่องและอุปกรณ์
- รายงาน PAR / CAR กรณีเกิดปัญหา
18. การจัดทำภาพมาตรฐานประจำเครื่อง
ให้ถ่ายภาพเครื่องในสภาพพร้อมใช้งาน และติดไว้บริเวณจุดจัดเก็บ
ให้กำหนดหมายเลขอุปกรณ์ เช่น
01 แปรงขัด
02 ชุดยางรีดน้ำ
03 สายดูด
04 ฝาถัง
05 ตัวกรอง
06 สายชาร์จ
พร้อมข้อความ
ก่อนคืนเครื่อง กรุณาตรวจสอบอุปกรณ์ให้ครบตามภาพ
19. การอบรมผู้ใช้งาน
ผู้ใช้งานเครื่องทุกคนต้องได้รับการสอนอย่างน้อยในหัวข้อ
- วิธีเปิด–ปิดเครื่อง
- วิธีใช้งาน
- วิธีเติมและระบายน้ำ
- วิธีถอดอุปกรณ์
- วิธีทำความสะอาด
- วิธีประกอบกลับ
- วิธีชาร์จ
- วิธีตรวจพบความผิดปกติ
- ขั้นตอนการเบิก–คืน
เมื่อผ่านการสอนแล้วให้จัดทำรายชื่อ ผู้มีสิทธิ์ใช้งานเครื่อง
20. การติดตามผล
ผู้รับผิดชอบเครื่องตรวจสอบเป็นประจำ
รายวัน
- ตรวจความครบถ้วนหลังคืน
รายสัปดาห์
- ตรวจสภาพเครื่องและอุปกรณ์
รายเดือน
- ตรวจประวัติการใช้งาน
- ตรวจรายการซ่อม
- ตรวจเหตุผิดปกติซ้ำ
21. ตัวชี้วัด
เป้าหมายควบคุม
- อุปกรณ์ครบถ้วนหลังคืน 100%
- การคืนเครื่องโดยไม่ทำความสะอาด 0 ครั้ง
- การคืนเครื่องโดยประกอบอุปกรณ์ไม่ครบ 0 ครั้ง
- การใช้งานโดยไม่ได้รับอนุญาต 0 ครั้ง
- ความเสียหายจากการใช้งานผิดวิธีลดลงอย่างต่อเนื่อง
หลักจำง่าย
“เบิกต้องมีชื่อ – ใช้ต้องตรวจ – ถอดต้องใส่กลับ – คืนต้องมีคนรับ”
เครื่องขัดพื้นเป็นทรัพย์สินมูลค่าสูงและมีผู้ใช้งานหลายหน่วยงาน จึงให้ถือเป็น ทรัพย์สินควบคุม และต้องปฏิบัติตามคู่มือนี้ทุกครั้ง