WI-GR-001 การเบิก–ใช้งาน–ทำความสะอาด–คืนเครื่องขัดพื้น

1. วัตถุประสงค์

เพื่อกำหนดมาตรฐานในการเบิก ใช้งาน ทำความสะอาด ตรวจสอบ และคืนเครื่องขัดพื้นให้เป็นแนวทางเดียวกันทุกหน่วยงาน เพื่อ

1. ป้องกันเครื่องจักรและอุปกรณ์สูญหายหรือไม่ครบถ้วน
2. ป้องกันความเสียหายจากการใช้งานผิดวิธี
3. ป้องกันการถอดอุปกรณ์แล้วไม่ประกอบกลับ
4. ให้สามารถตรวจสอบผู้ใช้งานและประวัติการใช้งานย้อนหลังได้
5. ลดค่าใช้จ่ายในการซ่อมบำรุง
6. ยืดอายุการใช้งานของเครื่อง
7. ทำให้เครื่องพร้อมใช้งานสำหรับผู้ใช้งานรายถัดไป

2. ขอบเขต

คู่มือนี้ใช้กับพนักงานทุกหน่วยงานที่มีการเบิกหรือใช้งานเครื่องขัดพื้นของบริษัท ได้แก่

• พนักงานคลังสินค้า
• พนักงานหน้าร้าน
• พ่อบ้าน / แม่บ้าน
• พนักงานอาคารสถานที่
• พนักงานหรือหน่วยงานอื่นที่ได้รับอนุญาต

พนักงานที่ไม่ได้รับการอบรมหรือไม่ได้รับอนุญาต ห้ามใช้งานเครื่อง

3. ผู้รับผิดชอบ

3.1 ผู้รับผิดชอบเครื่อง (Asset Owner)

มีหน้าที่

• ดูแลเครื่องและอุปกรณ์ประจำเครื่อง
• ควบคุมการเบิก–คืน
• ตรวจสอบสภาพก่อนส่งมอบ
• ตรวจรับหลังการใช้งาน
• ตรวจสอบความครบถ้วนของอุปกรณ์
• จัดเก็บประวัติการใช้งาน
• แจ้งซ่อมเมื่อพบความผิดปกติ
• ห้ามส่งมอบเครื่องหากพบว่าเครื่องไม่พร้อมใช้งาน

3.2 ผู้เบิก / ผู้ใช้งาน

มีหน้าที่

• ตรวจสอบเครื่องก่อนใช้งาน
• ใช้งานตามคู่มือ
• ดูแลเครื่องระหว่างใช้งาน
• ทำความสะอาดหลังใช้งาน
• ประกอบอุปกรณ์กลับให้ครบ
• คืนเครื่องตามเวลาที่กำหนด
• แจ้งทันทีเมื่อพบความผิดปกติหรือความเสียหาย

3.3 หัวหน้างาน

มีหน้าที่

• กำกับดูแลให้พนักงานปฏิบัติตามมาตรฐาน
• อนุมัติการใช้งานตามความเหมาะสม
• ตรวจสอบเมื่อเกิดความเสียหาย
• พิจารณาดำเนินการ PAR / CAR เมื่อพบปัญหาเกิดซ้ำ

4. หลักการสำคัญ

“ผู้ยืมเป็นผู้รับผิดชอบเครื่องตั้งแต่รับมอบจนถึงผู้ดูแลเครื่องตรวจรับคืนเรียบร้อย”

การนำเครื่องกลับมาจอด ณ จุดเก็บ ยังไม่ถือว่าเป็นการคืนเครื่องสมบูรณ์ จนกว่าจะผ่านการตรวจรับ

5. ขั้นตอนการเบิกเครื่อง

รายละเอียด
ขั้นตอนที่ 1 แจ้งขอใช้งาน

ผู้ต้องการใช้งานแจ้งผู้รับผิดชอบเครื่อง พร้อมระบุ

• ชื่อผู้ใช้งาน
• หน่วยงาน
• พื้นที่ใช้งาน
• วัตถุประสงค์
• เวลาเบิก
• เวลาคืนโดยประมาณ
  Link แบบฟอร์มการเบิก-ใช้ ประจำวัน
  

ขั้นตอนที่ 2 ลงทะเบียนเบิก

บันทึกข้อมูลลงใน แบบฟอร์มเบิก–คืนเครื่องขัดพื้นประจำวัน

ห้ามนำเครื่องออกไปใช้งานโดยไม่มีการลงชื่อเบิก

ขั้นตอนที่ 3 ตรวจสภาพก่อนส่งมอบ

ผู้ใช้งานและผู้ส่งมอบตรวจร่วมกัน ได้แก่

• สภาพตัวเครื่อง
• แปรง / Pad
• ชุดยางรีดน้ำ
• สายดูด / ท่อ
• ถังน้ำสะอาด
• ถังน้ำเสีย
• ฝาปิด / ตัวล็อก
• ล้อ
• แบตเตอรี่
• สายชาร์จ
• ปุ่มควบคุม
• อุปกรณ์ประกอบทั้งหมด

หากพบความผิดปกติก่อนใช้งาน ต้องบันทึกไว้ในแบบฟอร์มทันที

6. ขั้นตอนก่อนใช้งาน

ก่อนเปิดเครื่อง ผู้ใช้งานต้องตรวจสอบ Checklist ดังต่อไปนี้

• เครื่องไม่มีความเสียหายภายนอก

• อุปกรณ์ครบตามรายการ

• แปรง / Pad ติดตั้งถูกต้อง

• ยางรีดน้ำติดตั้งถูกตำแหน่ง

• สายดูดและท่อประกอบครบ

• ถังน้ำและฝาปิดอยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน

• แบตเตอรี่มีไฟเพียงพอ

• ล้อไม่มีสิ่งพันติด

• ไม่มีน้ำรั่ว

• ไม่มีเสียงหรืออาการผิดปกติ

หากพบความผิดปกติ ห้ามใช้งานต่อ และแจ้งผู้รับผิดชอบทันที

7. ขั้นตอนระหว่างใช้งาน

ผู้ใช้งานต้องปฏิบัติดังนี้

1. ใช้งานเฉพาะพื้นที่ที่ได้รับอนุญาต
2. ใช้ความเร็วให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่
3. หลีกเลี่ยงการชนสินค้า ชั้นวาง เสา และทรัพย์สิน
4. ห้ามวิ่งผ่านเศษวัสดุขนาดใหญ่
5. ระวังสายไฟ เศษเชือก พลาสติก หรือวัสดุที่อาจพันแปรง
6. ไม่ปล่อยเครื่องทำงานโดยไม่มีผู้ควบคุม
7. ไม่ดัดแปลงอุปกรณ์ของเครื่อง
8. ไม่ถอดชิ้นส่วนระหว่างใช้งานโดยไม่จำเป็น
9. หากเครื่องมีเสียง กลิ่น หรือการทำงานผิดปกติ ให้หยุดเครื่องทันที
10. แจ้งผู้รับผิดชอบเมื่อเกิดเหตุผิดปกติ

8. ขั้นตอนหลังใช้งาน

หลังใช้งาน ผู้ใช้งานต้องดำเนินการทันที

8.1 ปิดเครื่อง

• ปิดระบบการทำงานทั้งหมด
• ปิดสวิตช์หลัก
• ถอดกุญแจ หากเครื่องมีกุญแจ
• จอดในพื้นที่ปลอดภัยก่อนทำความสะอาด

8.2 เทน้ำและสิ่งสกปรก

• เทน้ำเสียออกจากถัง
• ล้างถังน้ำเสีย
• ตรวจถังน้ำสะอาด
• ทำความสะอาดเศษฝุ่นและสิ่งสกปรก

9. ขั้นตอนการทำความสะอาด

ผู้ใช้งานสามารถถอดเฉพาะอุปกรณ์ที่กำหนดไว้ในคู่มือหรือภาพมาตรฐานเท่านั้น

ตัวอย่างอุปกรณ์ที่อาจต้องถอดล้าง ได้แก่

• แปรงขัด
• Pad
• ยางรีดน้ำ
• สายดูดน้ำ
• ตัวกรอง
• ฝาปิด
• ถาดรองหรืออุปกรณ์ประกอบ

หลังทำความสะอาดต้อง

1. ล้างอุปกรณ์ให้สะอาด
2. ตรวจสอบว่าไม่มีสิ่งสกปรกติดค้าง
3. เช็ดหรือผึ่งให้เหมาะสม
4. ตรวจสภาพอุปกรณ์
5. ประกอบกลับตามตำแหน่งเดิม
6. ตรวจเทียบกับภาพมาตรฐานประจำเครื่อง

10. กฎสำคัญในการถอดอุปกรณ์

ถอดแล้วต้องใส่กลับ

ห้ามนำอุปกรณ์ที่ถอดออกไปวางแยกไว้โดยไม่มีการควบคุม

เมื่อถอดอุปกรณ์เพื่อทำความสะอาด

ถอด → ล้าง → ตรวจ → ประกอบ → เทียบภาพ → ตรวจรับ

หากไม่ทราบวิธีประกอบกลับ ห้ามฝืนประกอบ ให้แจ้งผู้รับผิดชอบเครื่องทันที

11. การตรวจสอบหลังทำความสะอาด

ก่อนคืนเครื่อง ผู้ใช้งานต้องตรวจว่า

• แปรง / Pad ครบ

• ยางรีดน้ำครบ

• สายดูดครบ

• ท่อครบ

• ตัวกรองครบ

• ฝาปิดครบ

• ตัวล็อกครบ

• อุปกรณ์เสริมครบ

• ไม่มีอุปกรณ์วางตกค้างในพื้นที่ล้าง

• ไม่มีน้ำค้างผิดตำแหน่ง

• เครื่องสะอาด

• เครื่องประกอบกลับเหมือนภาพมาตรฐาน
  
  

12. ขั้นตอนการคืนเครื่อง

ผู้ใช้งานนำเครื่องกลับมายังจุดจัดเก็บที่กำหนด

ผู้รับผิดชอบเครื่องต้องตรวจรับร่วมกับผู้คืน
Link Chicklist การตรวจเช็คหลังทำความสะอาด

ตรวจ 4 จุดหลัก

1. ความสะอาด
เครื่องต้องอยู่ในสภาพสะอาด

2. ความครบถ้วน
อุปกรณ์ทุกชิ้นต้องครบ

3. ความถูกต้อง
อุปกรณ์ต้องประกอบกลับถูกตำแหน่ง

4. ความพร้อมใช้งาน
เครื่องต้องพร้อมให้ผู้ใช้งานรายถัดไป

เมื่อผ่านการตรวจ ผู้คืนและผู้ตรวจรับลงชื่อในแบบฟอร์ม

13. การชาร์จและจัดเก็บ

หลังคืนเครื่อง

• นำเครื่องเข้าจุดจอดที่กำหนด
• จัดสายและอุปกรณ์ให้เรียบร้อย
• ชาร์จแบตเตอรี่ตามคู่มือผู้ผลิต
• ไม่วางสิ่งของทับบนตัวเครื่อง
• ห้ามเก็บอุปกรณ์แยกคนละพื้นที่กับเครื่อง
• พื้นที่จัดเก็บต้องแห้งและปลอดภัย

14. กรณีพบอุปกรณ์ไม่ครบ

หากผู้ตรวจรับพบอุปกรณ์ไม่ครบ

1. ยังไม่ลงชื่อรับคืน
2. แจ้งผู้ใช้งานทันที
3. ตรวจพื้นที่ที่นำเครื่องไปใช้งาน
4. ตรวจพื้นที่ทำความสะอาด
5. ตรวจสอบว่ามีการถอดอุปกรณ์ไว้หรือไม่
6. แจ้งหัวหน้างานหากหาไม่พบ
7. บันทึกเหตุการณ์ไว้ในแบบฟอร์ม

ห้ามสรุปว่า “อุปกรณ์สูญหาย” จนกว่าจะตรวจสอบข้อเท็จจริงครบถ้วน

15. กรณีพบเครื่องชำรุดหรือผิดปกติ

ให้ปฏิบัติดังนี้

หยุดใช้ → แยกเครื่อง → ติดป้าย → แจ้งหัวหน้า → แจ้งซ่อม

ห้ามใช้งานต่อหากพบ

• เครื่องมีเสียงผิดปกติ
• มีกลิ่นไหม้
• น้ำรั่ว
• ระบบดูดน้ำไม่ทำงาน
• แปรงหมุนผิดปกติ
• ระบบไฟผิดปกติ
• สายไฟหรือสายชาร์จเสียหาย
• ชิ้นส่วนแตก / หัก / หลุด

ติดป้าย

“เครื่องชำรุด / ห้ามใช้งาน”

จนกว่าจะได้รับการตรวจสอบ

16. ข้อห้าม

• ห้ามนำเครื่องไปใช้โดยไม่ลงทะเบียน
• ห้ามให้บุคคลอื่นรับช่วงใช้งานต่อโดยไม่แจ้งผู้ควบคุม
• ห้ามถอดชิ้นส่วนที่ไม่ได้กำหนดให้ผู้ใช้งานถอด
• ห้ามนำอุปกรณ์ของเครื่องไปใช้งานอย่างอื่น
• ห้ามคืนเครื่องโดยไม่ทำความสะอาด
• ห้ามคืนเครื่องโดยไม่ประกอบอุปกรณ์กลับ
• ห้ามนำเครื่องที่ผิดปกติไปใช้งานต่อ
• ห้ามซ่อม ดัดแปลง หรือแกะระบบเครื่องเองหากไม่ได้รับอนุญาต

17. เอกสารที่เกี่ยวข้อง

1. แบบฟอร์มเบิก–คืนเครื่องขัดพื้นประจำวัน
2. Checklist ตรวจเช็กก่อนใช้งาน
3. Checklist การทำความสะอาดหลังใช้งาน
4. Checklist ตรวจรับหลังคืน
5. ประวัติการซ่อมบำรุง
6. ภาพมาตรฐานเครื่องและอุปกรณ์
7. รายงาน PAR / CAR กรณีเกิดปัญหา

18. การจัดทำภาพมาตรฐานประจำเครื่อง

ให้ถ่ายภาพเครื่องในสภาพพร้อมใช้งาน และติดไว้บริเวณจุดจัดเก็บ

ให้กำหนดหมายเลขอุปกรณ์ เช่น

01 แปรงขัด
02 ชุดยางรีดน้ำ
03 สายดูด
04 ฝาถัง
05 ตัวกรอง
06 สายชาร์จ

พร้อมข้อความ

ก่อนคืนเครื่อง กรุณาตรวจสอบอุปกรณ์ให้ครบตามภาพ

19. การอบรมผู้ใช้งาน

ผู้ใช้งานเครื่องทุกคนต้องได้รับการสอนอย่างน้อยในหัวข้อ

• วิธีเปิด–ปิดเครื่อง
• วิธีใช้งาน
• วิธีเติมและระบายน้ำ
• วิธีถอดอุปกรณ์
• วิธีทำความสะอาด
• วิธีประกอบกลับ
• วิธีชาร์จ
• วิธีตรวจพบความผิดปกติ
• ขั้นตอนการเบิก–คืน

เมื่อผ่านการสอนแล้วให้จัดทำรายชื่อ ผู้มีสิทธิ์ใช้งานเครื่อง

20. การติดตามผล

ผู้รับผิดชอบเครื่องตรวจสอบเป็นประจำ

รายวัน

• ตรวจความครบถ้วนหลังคืน

รายสัปดาห์

• ตรวจสภาพเครื่องและอุปกรณ์

รายเดือน

• ตรวจประวัติการใช้งาน
• ตรวจรายการซ่อม
• ตรวจเหตุผิดปกติซ้ำ

21. ตัวชี้วัด

เป้าหมายควบคุม

• อุปกรณ์ครบถ้วนหลังคืน 100%
• การคืนเครื่องโดยไม่ทำความสะอาด 0 ครั้ง
• การคืนเครื่องโดยประกอบอุปกรณ์ไม่ครบ 0 ครั้ง
• การใช้งานโดยไม่ได้รับอนุญาต 0 ครั้ง
• ความเสียหายจากการใช้งานผิดวิธีลดลงอย่างต่อเนื่อง

หลักจำง่าย

“เบิกต้องมีชื่อ – ใช้ต้องตรวจ – ถอดต้องใส่กลับ – คืนต้องมีคนรับ”

เครื่องขัดพื้นเป็นทรัพย์สินมูลค่าสูงและมีผู้ใช้งานหลายหน่วยงาน จึงให้ถือเป็น ทรัพย์สินควบคุม และต้องปฏิบัติตามคู่มือนี้ทุกครั้ง