WI-AC-004 การยกเลิกบิลขายภายในวันและการออกบิลย้อนหลัง
🧾 ส่วนที่ 1 : กระบวนการยกเลิกบิลหรือเปลี่ยนสินค้า (ภายในวันที่ซื้อ)
1. วัตถุประสงค์
เพื่อกำหนดมาตรฐานการยกเลิกหรือเปลี่ยนแปลงสินค้าที่ลูกค้าชำระเงินแล้วภายในวันเดียวกัน ให้ถูกต้อง โปร่งใส และป้องกันการสูญหายของสินค้า รวมถึงลดข้อผิดพลาดจากการปฏิบัติงาน
2. คำศัพท์
-
IC (Inventory Control Coordinator) : เจ้าหน้าที่ควบคุมสินค้าคงคลัง
-
CA (Cash) : แผนกแคชเชียร์ / เงินสด
3. หน้าที่และความรับผิดชอบ
CA (แคชเชียร์)
-
ตรวจสอบสินค้าและใบเสร็จ
-
ตรวจสภาพสินค้า
-
ระบุเหตุผลในการยกเลิก/เปลี่ยนสินค้า
-
ดำเนินการคืนเงินหรือเรียกเก็บเพิ่ม
IC (ควบคุมสต๊อก)
-
ตรวจนับสินค้าที่รับคืน
-
ตรวจสอบยอดสินค้าคงคลัง
4. ขั้นตอนการปฏิบัติงาน
-
ลูกค้านำสินค้าและใบเสร็จมาแสดงที่แคชเชียร์
-
แคชเชียร์ตรวจสอบ
-
รายการสินค้า
-
จำนวนสินค้า
-
ความตรงกับใบเสร็จ
-
สภาพสินค้า (ต้องไม่เสียหาย)
-
-
แคชเชียร์ระบุเหตุผลในการยกเลิก/เปลี่ยนสินค้า พร้อมลงชื่อกำกับ
-
ส่งสินค้าคืนไปยังแผนกสินค้า
-
ผู้รับสินค้าต้องเขียน “ได้รับสินค้าแล้ว” และลงชื่อ
-
-
แจ้ง IC ตรวจนับสต๊อกสินค้า
-
ดำเนินการทางเอกสารและการเงินตามกรณี
5. เงื่อนไขการดำเนินการ
✅ กรณียกเลิกบิล
-
ต้องดำเนินการภายในวันที่ซื้อ
-
ต้องมีเอกสารครบทั้งชุด
🔁 กรณีเปลี่ยนสินค้า
กรณีสินค้าราคาแพงกว่า
→ ออกใบกำกับภาษีใหม่และเรียกเก็บเงินเพิ่ม
กรณีสินค้าราคาถูกกว่า
-
ชำระเงินสด → คืนเงินสดได้
-
ชำระบัตรเครดิต →
-
คืนเงินเกิน 500 บาท อาจมีค่าธรรมเนียม (กรณีลูกค้าซื้อผิดเอง)
-
6. ข้อห้ามสำคัญ
❌ ไม่รับคืนสินค้าสั่งพิเศษ
❌ ห้ามยกเลิกเอกสารข้ามสาขา
❌ ต้องตรวจสอบว่าสินค้าเป็นสินค้าพิเศษหรือไม่ก่อนดำเนินการ
🔄 Flow กระบวนการยกเลิกบิล / เปลี่ยนสินค้า
↓
แคชเชียร์ตรวจสอบรายการ / จำนวน / สภาพสินค้า
↓
ระบุเหตุผล + ลงชื่อ
↓
ส่งสินค้าคืนแผนกสินค้า
(ผู้รับลงชื่อ "ได้รับสินค้าแล้ว")
↓
แจ้ง IC ตรวจนับสต๊อก
↓
ดำเนินการตามกรณี
┌───────────────┐
│ ยกเลิกบิล │→ เอกสารครบ → ยกเลิก
└───────────────┘
┌───────────────┐
│ เปลี่ยนสินค้า │
└───────────────┘
↓
ราคาสูงกว่า → เก็บเงินเพิ่ม
ราคาต่ำกว่า → คืนเงิน
🧾 ส่วนที่ 2 : กระบวนการออกบิลย้อนหลัง
1. วัตถุประสงค์
เพื่อกำหนดแนวทางการออกใบแจ้งหนี้/ใบกำกับภาษีย้อนหลังให้ถูกต้องตามกฎหมายภาษี มาตรฐานบัญชี และระบบควบคุมภายใน พร้อมลดความเสี่ยงด้านภาษีและการทุจริต
2. ขอบเขตการใช้งาน
ใช้กับทุกสาขาและทุกแผนกที่เกี่ยวข้องกับการขายและบัญชี
3. นิยาม
การออกบิลย้อนหลัง
= การออกใบแจ้งหนี้หรือใบกำกับภาษีหลังจากวันที่ส่งมอบสินค้า/บริการจริง
4. กรณีที่อนุญาตให้ออกบิลย้อนหลัง
📅 ไม่เกินวันที่ 2 ของเดือนถัดไป
(บางงานบริการไม่เกินวันที่ 5)
อนุญาตเมื่อ:
-
ลูกค้าเงินเชื่อที่ต้องจัดเครดิตตามเงื่อนไข
-
งานบริการที่ต้องรอข้อมูลจากส่วนกลาง
-
งานสิ้นเดือน เช่น งานเทคอนกรีต
-
ระบบขัดข้อง
-
ลูกค้าร้องขอเป็นลายลักษณ์อักษร
-
เอกสารส่งมอบล่าช้า (เช่น Drop-Ship)
5. กรณีที่ไม่อนุญาต
❌ เพื่อเลื่อนภาษี
❌ เพื่อโยกรายได้ข้ามงวดโดยไม่มีเหตุผล
❌ เพื่อปรับยอดให้ถึงเป้าการขาย
6. ขั้นตอนการดำเนินงาน
-
จัดทำใบขออนุมัติออกบิลย้อนหลัง
-
แนบเอกสาร เช่น ใบสั่งซื้อ / ใบส่งมอบ
-
-
ฝ่ายบัญชีตรวจสอบ
-
วันที่ส่งมอบ
-
งวดบัญชี
-
ผลกระทบ VAT
-
-
ขออนุมัติตามลำดับอำนาจ
-
ออกบิลย้อนหลังและบันทึกบัญชีให้ตรงงวด
7. ความเสี่ยง
-
ภาษีผิดงวด
-
รายได้ผิดงวด (Cut-off)
-
ความเสี่ยงด้านการควบคุมภายใน
8. จุดควบคุมภายใน
✅ ต้องมีใบขออนุมัติทุกครั้ง
✅ เอกสารส่งมอบครบถ้วน
✅ แยกหน้าที่ผู้ขาย / ผู้อนุมัติ / ผู้ออกบิล
✅ จัดทำรายงานบิลย้อนหลังรายเดือน
✅ ปิดงวดบัญชีทุกสิ้นเดือน
🔄 Flow กระบวนการออกบิลย้อนหลัง
↓
จัดทำใบขออนุมัติ + แนบเอกสาร
↓
ฝ่ายบัญชีตรวจสอบ
(วันที่ส่งมอบ / งวดบัญชี / VAT)
↓
ถูกต้องหรือไม่?
├─ ไม่ถูกต้อง → ส่งกลับแก้ไข
└─ ถูกต้อง
↓
ขออนุมัติผู้มีอำนาจ
↓
ออกบิลย้อนหลัง
↓
บันทึกบัญชีให้ตรงงวด
↓
จัดทำรายงานบิลย้อนหลัง
────────────────────────────────────────────────────────
ใบขออนุมัติออกบิลย้อนหลัง
────────────────────────────────────────────────────────
บริษัท : _____________________________________________
สาขา : ______________________________________________
เลขที่เอกสาร : ______________________________________
วันที่จัดทำคำขอ : ______ / ______ / __________
────────────────────────────────────────────────────────
1) ข้อมูลลูกค้า
────────────────────────────────────────────────────────
ชื่อลูกค้า : _________________________________________
เลขประจำตัวผู้เสียภาษี : ______________________________
เบอร์โทรศัพท์ : ______________________________________
────────────────────────────────────────────────────────
2) รายละเอียดงาน / สินค้า
────────────────────────────────────────────────────────
เลขที่ใบสั่งซื้อ (ถ้ามี) : ________________________________
เลขที่ใบส่งของ / ใบส่งมอบ : ____________________________
วันที่ส่งมอบจริง : ______ / ______ / __________
มูลค่าสินค้า/บริการ : ______________________ บาท
ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) : ____________________ บาท
รวมทั้งสิ้น : _____________________________ บาท
────────────────────────────────────────────────────────
3) เหตุผลที่ต้องออกบิลย้อนหลัง
────────────────────────────────────────────────────────
☐ ลูกค้าเงินเชื่อ
☐ ระบบขัดข้อง
☐ เอกสารส่งมอบล่าช้า
☐ ลูกค้าร้องขอเป็นลายลักษณ์อักษร
☐ งานบริการรอข้อมูลส่วนกลาง
☐ อื่น ๆ (ระบุ) ______________________________________
รายละเอียดเพิ่มเติม :
________________________________________________________
________________________________________________________
________________________________________________________
────────────────────────────────────────────────────────
4) การตรวจสอบโดยฝ่ายบัญชี
────────────────────────────────────────────────────────
☐ ตรวจสอบวันที่ส่งมอบแล้ว
☐ ตรวจสอบงวดบัญชีแล้ว
☐ ตรวจสอบผลกระทบ VAT แล้ว
ผลการพิจารณา :
☐ ไม่กระทบการยื่นภาษี
☐ ต้องยื่นแบบเพิ่มเติม
หมายเหตุแผนกบัญชี :
________________________________________________________
________________________________________________________
ลงชื่อผู้ตรวจสอบ : _________________________________
ตำแหน่ง : ___________________________
วันที่ : ______ / ______ / __________
────────────────────────────────────────────────────────
5) การอนุมัติ
────────────────────────────────────────────────────────
ผู้จัดการฝ่าย : _____________________ วันที่ __________
กรรมการผู้จัดการ : __________________ วันที่ __________
────────────────────────────────────────────────────────
หมายเหตุเพิ่มเติม
________________________________________________________
________________________________________________________
────────────────────────────────────────────────────────